(NXD) -
Việc sửa đổi 30 Nghị định và bãi bỏ điều kiện 2 ngành, nghề được kỳ vọng rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, giảm chi phí cho doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả quản lý trong lĩnh vực xây dựng – giao thông.
Kỳ vọng giảm mạnh chi phí tuân thủ khi cải cách thủ tục hành chính toàn Ngành. Ảnh minh hoạ, nguồn: ITN.
Chính phủ đã ban hành Nghị định số 14/2026/NĐ-CP ngày 14/01/2026, có hiệu lực từ ngày 15/01/2026, sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định nhằm cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Xây dựng.
Sửa đổi quy mô lớn thuộc nhiều lĩnh vực
Nghị định gồm 27 Chương, 139 Điều và 10 Phụ lục; sửa đổi, bổ sung nội dung của 30 Nghị định thuộc các lĩnh vực: xây dựng, kiến trúc, vận tải đa phương thức, hàng hải, đường thủy nội địa, hàng không, sản xuất – lắp ráp – nhập khẩu ô tô…
Phạm vi điều chỉnh không thay đổi đối với đa số Nghị định được sửa đổi; riêng một số Nghị định được điều chỉnh về tên, phạm vi áp dụng để thực hiện phương án cắt giảm điều kiện kinh doanh đã được phê duyệt tại Quyết định số 1757/QĐ-TTg.
Theo nội dung Nghị định, các Nghị định được sửa đổi, bổ sung tập trung vào 6 nhóm lĩnh vực chính, trong đó đối với lĩnh vực (i) xây dựng, kiến trúc, sửa đổi các Nghị định liên quan đến quản lý chất lượng, thi công và bảo trì công trình (Nghị định số 06/2021/NĐ-CP; Nghị định số 175/2024/NĐ-CP); điều kiện hoạt động giám định tư pháp xây dựng (Nghị định số 62/2016/NĐ-CP); quy định chi tiết Luật Kiến trúc (Nghị định số 85/2020/NĐ-CP); cùng các Nghị định về phân quyền, phân cấp trong quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng.
(ii) Đối với lĩnh vực vận tải đa phương thức sửa đổi Nghị định 87/2009/NĐ-CP về vận tải đa phương thức.
(iii) Đối với lĩnh vực hàng hải, cảng biển, tàu biển, sửa đổi hàng loạt Nghị định như: Nghị định số 58/2017/NĐ-CP về quản lý hoạt động hàng hải; Nghị định số 70/2016/NĐ-CP về điều kiện cung cấp dịch vụ bảo đảm an toàn hàng hải; Nghị định số 160/2016/NĐ-CP về vận tải biển; Nghị định số 37/2017/NĐ-CP về khai thác cảng biển; Nghị định số 82/2019/NĐ-CP về nhập khẩu, phá dỡ tàu biển đã qua sử dụng; Nghị định số 76/2021/NĐ-CP về tiêu chí phân loại cảng biển; Nghị định số 111/2016/NĐ-CP về điều kiện kinh doanh đóng mới, hoán cải, sửa chữa tàu biển… cùng nhiều Nghị định liên quan khác.
(iv) Đối với lĩnh vực đường thủy nội địa, sửa đổi Nghị định số 78/2016/NĐ-CP về điều kiện kinh doanh dịch vụ đào tạo thuyền viên, người lái phương tiện thủy nội địa; Nghị định 05/2017/NĐ-CP về xử lý tài sản chìm đắm.
(v) Đối với lĩnh vực ô tô nhập khẩu, sản xuất – lắp ráp, sửa đổi Nghị định số 60/2023/NĐ-CP về kiểm tra, chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường ô tô nhập khẩu; Nghị định số 116/2017/NĐ-CP về điều kiện sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu và kinh doanh dịch vụ bảo hành, bảo dưỡng ô tô.
(vi) Đối với lĩnh vực hàng không dân dụng, sửa đổi các Nghị định về kinh doanh vận chuyển hàng không, hoạt động hàng không chung (Nghị định số 30/2013/NĐ-CP); bảo đảm chuyến bay chuyên cơ (Nghị định số 96/2021/NĐ-CP); quản lý hoạt động bay (Nghị định số 125/2015/NĐ-CP); quản lý, khai thác cảng hàng không, sân bay (Nghị định số 05/2021/NĐ-CP); ngành nghề kinh doanh có điều kiện trong lĩnh vực hàng không dân dụng (Nghị định số 92/2016/NĐ-CP)…
Bãi bỏ toàn bộ điều kiện đối với 2 ngành, nghề
Nghị định cắt giảm toàn bộ điều kiện đầu tư kinh doanh đối với 02 ngành, nghề: (i) Hành nghề giám định tư pháp xây dựng; (ii) Kinh doanh dịch vụ quản lý, vận hành cơ sở hỏa táng.
Đây là nội dung cắt giảm triệt để theo phương án đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, thay vì chỉ đơn giản hóa thành phần hồ sơ hoặc rút ngắn thời gian giải quyết.
Ngoài ra, Nghị định còn cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện đối với nhiều ngành, nghề khác như: đóng mới, hoán cải, sửa chữa tàu biển; khai thác cảng biển; kinh doanh vận tải biển quốc tế; kinh doanh dịch vụ hàng không tại cảng hàng không, sân bay…
Nghị định bãi bỏ một số thủ tục hành chính trong các lĩnh vực xây dựng, hàng hải, đường thủy nội địa, hàng không; đồng thời đơn giản hóa nhiều thủ tục theo hướng: Cắt giảm thời gian giải quyết; Thay thế thành phần hồ sơ bằng dữ liệu; Bổ sung phương thức tiếp nhận và trả kết quả trực tuyến; Gửi xác nhận điện tử; Tích hợp với hệ thống dữ liệu và VNeID.
Trong lĩnh vực xây dựng, các thủ tục như đánh giá an toàn công trình; kiểm tra công tác nghiệm thu hoàn thành công trình; cấp, gia hạn chứng chỉ hành nghề; cấp chứng chỉ hành nghề kiến trúc… được điều chỉnh theo hướng giảm chi phí và thời gian thực hiện.
Đồng thời, Nghị định thực hiện phân cấp thẩm quyền đối với 06 thủ tục hành chính liên quan đến: nhập khẩu pháo hiệu hàng hải; đào tạo thuyền viên; khai thác cảng biển; phá dỡ tàu biển; nhập khẩu tàu biển đã qua sử dụng để phá dỡ…, bảo đảm thống nhất với quy định phân quyền đã ban hành trước đó.
Với quy mô sửa đổi 30 Nghị định, bãi bỏ toàn bộ điều kiện của 02 ngành, nghề và phân cấp 06 thủ tục hành chính, Nghị định số số 14/2026/NĐ-CP là một bước rà soát, điều chỉnh thể chế lớn trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng, nhằm thực hiện mục tiêu cắt giảm tối thiểu 30% điều kiện kinh doanh, 30% thời gian giải quyết và 30% chi phí tuân thủ theo Chương trình của Chính phủ.
Nghị định số 14/2026/NĐ-CP cho thấy quyết tâm cải cách thể chế mạnh mẽ, cách tiếp cận tổng thể, không xử lý đơn lẻ từng thủ tục mà rà soát đồng bộ theo từng lĩnh vực. Việc cắt giảm điều kiện kinh doanh và đơn giản hóa quy trình, hồ sơ được kỳ vọng giảm chi phí tuân thủ, rút ngắn thời gian giải quyết, tạo dư địa cho doanh nghiệp chủ động hơn trong sản xuất, kinh doanh. Trong bối cảnh triển khai mô hình chính quyền địa phương 02 cấp và chuyển đổi số, Nghị định có thể góp phần nâng cao tính minh bạch, hiệu quả quản lý nhà nước và cải thiện môi trường đầu tư.